แบบรายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

(โครงการ กิจกรรม ผลงานวิจัยที่ดำเนินการในช่วง 1 ตุลาคม 2566-30 กันยายน 2567)

1.ชื่อโครงการภาษาไทย  โครงการการประยุกต์ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพ

2 ชื่อโครงการภาษาอังกฤษ  The project of applying local wisdom in healthcare.

3.ชื่อผู้รับผิดชอบโครงการภาษาไทย อาจารย์เจนจิรา กุลวงศ์

4 ชื่อผู้รับผิดชอบโครงการภาษาอังกฤษ Jenjira Koollawong

5.หน่วยงานสังกัด  งานวิจัยและบริการวิชาการ  คณะพยาบาลศาสตร์

6.วัตถุประสงค์โครงการ 

1. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพ
2. นำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันและถ่ายทอดความรู้ให้กับบุคคลอื่นได้

7.สรุปผลการดำเนินโครงการ (สรุปอย่างย่อ)

ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นองค์ความรู้ที่มีความสอดรับกับบริบท วัฒนธรรมและเป็นองค์ความรู้ที่ผ่านการพัฒนามาเป็นลำดับ จึงเป็นองค์ความรู้ที่เอื้อต่อการดูแลสุขภาพ ในแต่ละชุมชนจะมีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่อาจจะเหมือนหรือแตกต่างกันไป และภูมิปัญญาท้องถิ่นนี้มีอยู่หลายด้าน เช่น ด้านอาหาร ด้านวิถีความเป็นอยู่ ด้านการประกอบอาชีพ ด้านการดูแลสุขภาพ เป็นต้น ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ สามารถนำวัฒนธรรม องค์ความรู้ ความเชื่อมาเป็นแนวทางในการออกแบบกิจกรรมเพื่อการส่งเสริมสุขภาพได้ในหลาก หลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นอาหารการกิน  การออกกำลังกาย  การส่งเสริมสุขภาวะทางจิตวิญญาณ เป็นต้น จึงจะห็นได้ว่าภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นสอดแทรกและอยู่ร่วมกับการดำเนินชีวิตประจำวันของเราทุกคนอย่างมิอาจแบ่งแยกได้เลย        จากการดำเนินงานยุทธศาสตร์เพื่อพัฒนาท้องถิ่นในปีงบประมาณ 2567 พบว่า  ประชาชนของบ้านบ่อโพธิ์ หมู่ 6 ตำบลสำโรงใหม่ อ.ละหานทราย จ.บุรีรัมย์ ซึ่งมีประชากรจำนวน 1,087 คน 261 ครัวเรือน  (สำนักงานเทศบาลตำบลสำโรงใหม่, ครัวเรือนและประชากร – สำนักงานเทศบาลตำบลสำโรงใหม่ (wordpress.com) มีนวัตกรรมการดูแลสุขภาพ และการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ และการเรียนรู้ใหม่มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันในหลายด้าน ทั้งวัฒนธรรมการกิน การดำเนินชีวิต ยกตัวอย่างที่พบได้ในหมู่บ้าน เช่น การรับประทานผักผลไม้เป็นยา จากการสุ่มสัมภาษณ์ยกตัวอย่างการรับประทานขมิ้นขาวกับน้ำพริก ผู้สูงอายุหลายท่านสามารถให้ข้อมูลได้ว่า “การรับประทานขมิ้นขาวนี้จะช่วยย่อย ขับลม ลดอาการจุกเสียดในช่องท้องได้ ทานแล้วสบายท้อง” แต่อีกหลายคนก็ไม่สามารถบอกสรรพคุณ หรือเหตุผลในการรับประทานได้ บอกได้เพียง “รับประทานกันมาอย่างต่อเนื่องในครอบครัว” “รับประทานแล้วจะแข็งแรง ไม่เจ็บไม่ป่วย” เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีการส่งเสริมการปลูกพืชผักผลไม้ที่เล่าต่อๆกันมาว่า “เป็นยา” ในทุกๆบ้านเพื่อเก็บมาปรุงอาหารและรับประทานได้สะดวก  และยังสามารถเก็บขายสร้างรายได้ให้กับครัวเรือนอีกด้วย

          การดำเนินโครงการครั้งนี้ มีสมาชิกเข้าร่วมโครงการจำนวน 20 คน จัดกิจกรรมแบบประชุมสัมนาเชิงปฏิบัติการ ณ ลานอเนกประสงค์บ้านบ่อโพธิ์ หมู่ ๖ ตำบลสำโรงใหม่ อ.ละหานทราย จ.บุรีรัมย์ กิจกรรมการดำเนินโครงการประกอบด้วย การให้ความ การประชุมกลุ่มย่อย การปฏิบิบัติการจัดทำอาหารจากสมุนไพรพื้นบ้านการถอดบทเรียนและประเมินผล พบว่าผู้เข้าร่วมประชุมมีความพึงพอใจในระดับมาก ร้อยละ 95 มีความรู้เพิ่มมากขึ้นร้อยละ 86 มีการนำความรู้ไปใช้นีวิตประจำวัน และถ่ายทอดความรู้ได้ ร้อยละ 80